Murat Tekeli: “Otopark Sorunu, Trafik ve Şehir Planlamasıyla Birlikte Ele Alınmalı”

HomeRöportajlar

Murat Tekeli: “Otopark Sorunu, Trafik ve Şehir Planlamasıyla Birlikte Ele Alınmalı”

Enver Geçgel: ‘Yurt Dışında Fabrika Kuracağız’
Mesut Bahadır: ‘Ürünlerimizi Dünyanın 20 Ülkesine İhraç Ediyoruz’
Emre KONAN: ’40 Yılı Aşkın Tecrübemiz İle Sektörümüzün Öncü Kuruluşları Arasındaki Yerimizi Aldık’

TODER Genel Sekreteri ve METCOM Kurucusu ve CEO’su Murat Tekeli, otopark sektörünün geleceğinin ortak standartlar, dijitalleşme ve sürdürülebilir yatırım modellerinden geçtiğini vurguluyor. Elektrik Dünyası Dergisi tarafından gerçekleştirilen söyleşide; otopark mevzuatı, kapasite yetersizliği, ücret politikaları, akıllı otopark sistemleri ve sektörde yatırım ortamının geliştirilmesi konuları ele alındı.

TODER’in kuruluş amacı ve sektör için üstlendiği rol hakkında bilgi verebilir misiniz?

Otopark sektörü; cadde üstü park alanlarından açık ve kapalı otoparklara, işletmecilerden teknoloji sağlayıcılarına kadar birçok farklı aktörü kapsıyor. İlk bakışta birbirinden ayrı alanlar gibi görünseler de aslında aynı ekosistemin parçalarıyız. TODER olarak bir araya gelmemizin temel nedenlerinden biri, sektörde ortak standartların oluşmasına katkı sağlamak.

Hedeflerimiz arasında otopark hizmetlerinin belirli kalite kriterlerine kavuşması, HGS entegrasyonlarının yaygınlaşması ve kullanıcıların otopark hizmetlerine daha kolay erişebilmesi bulunuyor. Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile otopark düzenlemeleri üzerine çalışmalar yürütüyoruz. Sektörün ihtiyaçlarını ortaya koyan çalışmalar ve toplantılarla yeni düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sunmaya çalışıyoruz.

İstediğimiz sistemde kullanıcılar, farklı işletmelerin otoparklarını tek bir uygulama üzerinden görüntüleyebilmeli; doluluk oranlarını, sunulan hizmetleri ve ücret tarifelerini karşılaştırabilmeli. Böylece hem hizmet kalitesi yükselir hem de otopark arayışından kaynaklanan zaman kaybı azalır.

Otoparkların akıllı şehirler ve trafik yönetimi açısından önemini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Otopark meselesini yalnızca araçların bırakıldığı alanlarla sınırlı düşünmemek gerekiyor. Bu konu doğrudan trafik yönetimi, ulaşım planlaması ve şehirlerin yaşam kalitesiyle ilişkili.

Sürücüler gittikleri bölgede hangi otoparkların bulunduğunu, nerelerde boş yer olduğunu ve hangi hizmetlerin sunulduğunu önceden görebilirse gereksiz dolaşım azalabilir. Bizim üzerinde durduğumuz konulardan biri de farklı işletmelerin verilerinin ortak bir sistemde toplanması.

Örneğin bir otoparkta elektrikli araç şarj istasyonu bulunuyorsa bunun bilgisi ve müsaitlik durumu da kullanıcıya sunulabilmeli. Benzer şekilde boş kapasite, ücret tarifesi ve diğer hizmetler tek bir dijital altyapı üzerinden görüntülenebilmeli. Böyle bir sistemin trafik üzerindeki olumlu etkisinin önemli olacağına inanıyoruz.

Bu dönüşümde ödeme sistemlerinin rolü nedir?

Geçmişte otopark giriş ve çıkışlarında bilet, gişe ve manuel tahsilat süreçleri daha yaygındı. HGS, kiosk ve mobil ödeme gibi çözümler bu işlemleri önemli ölçüde hızlandırdı. Günümüzde kullanıcılar ödeme noktalarında zaman kaybetmeden otopark hizmetinden yararlanmak istiyor.

Otomasyon sayesinde yalnızca giriş ve çıkış işlemleri kolaylaşmıyor; tahsilat, raporlama ve işletme yönetimi de daha verimli hâle geliyor. Birden fazla otopark işleten işletmeler, doluluk oranlarını ve gelirlerini tek merkezden takip edebiliyor. Bundan sonraki aşamada farklı sistemlerin birbiriyle uyumlu çalışması ve verilerin ortak bir altyapıda değerlendirilebilmesi önem taşıyor.

Özellikle büyük şehirlerde otopark kapasitesinin artırılması için hangi adımlar atılmalı?

Araç sayısı arttıkça mevcut otopark kapasitesinin yetersiz kalması kaçınılmaz hâle geliyor. Bu nedenle yeni yatırımlara ihtiyaç var. Ancak yalnızca daha fazla alan oluşturmak yeterli değil; mevcut alanların da verimli kullanılması gerekiyor.

Akıllı ve otomasyonlu otopark sistemleri bu noktada önemli avantajlar sunuyor. Uygun projelerde araçların daha yoğun biçimde yerleştirilebildiği sistemler, aynı alanda daha fazla kapasite oluşturulmasına yardımcı olabilir. Bu tür çözümlerin yaygınlaşması, özellikle arazi ve alan kullanımının kısıtlı olduğu şehirlerde önem taşıyor.

Yeni yapıların otopark ihtiyaçlarının doğru planlanması, mevcut otopark alanlarının farklı amaçlarla kullanılmasının önlenmesi ve uzun vadeli kapasite planlaması da birlikte ele alınmalı. Otopark ihtiyacı, yapıların ve mahallelerin planlama aşamasında dikkate alınması gereken temel unsurlardan biri.

Mevcut otopark alanlarının daha verimli kullanılması için neler yapılabilir?

Özellikle konut sitelerinde her daireye tahsis edilen otopark alanlarının kullanım biçimi yeniden değerlendirilebilir. Aynı anda bütün araçların alanda bulunmadığı durumlarda bazı yerler uzun süre boş kalabiliyor. Bu alanların uygun bir mevzuat çerçevesinde ortak kullanıma açılması, kapasitenin daha verimli değerlendirilmesini sağlayabilir.

Paylaşımlı otopark modeli, hem alan kullanımını iyileştirebilir hem de ortak giderlerin daha adil biçimde karşılanmasına katkıda bulunabilir. Kullanılmayan kapasitenin değerlendirilmesi, yeni alan ihtiyacını azaltabilecek seçeneklerden biridir. Elbette bu tür uygulamaların hayata geçirilebilmesi için mülkiyet, işletme, ruhsat ve kullanım haklarıyla ilgili düzenlemelerin de netleştirilmesi gerekiyor.

Bir diğer önerimiz, otopark alanlarının bağımsız mülkiyet ve yatırım konusu olarak değerlendirilebilmesi. Uygun hukuki düzenlemelerle otopark yerlerinin ayrı mülkiyete konu olması, bu alanların kiralanmasını ve profesyonel işletmeler tarafından yönetilmesini kolaylaştırabilir. Böylece otopark yatırımı daha geniş bir yatırımcı kitlesi için erişilebilir hâle gelebilir.

Otopark ücretleri ile özel sektör yatırımları arasında nasıl bir ilişki var?

Otopark yatırımları ciddi sermaye gerektiriyor ve yapılan yatırımın geri dönüşü uzun yıllar alabiliyor. Özel işletmelerin sürdürülebilir biçimde faaliyet gösterebilmesi için gelir ve gider dengesinin kurulması gerekiyor.

Kamuya ait otoparklarla özel sektör tarafından işletilen otoparkların aynı ekonomik koşullarda çalışmadığını da göz önünde bulundurmalıyız. Ücretlerin maliyetleri karşılamayacak seviyelerde tutulması, özel yatırımcıların yeni projelere yönelmesini zorlaştırabiliyor. Bu durum kısa vadede kullanıcı açısından avantajlı görünse de uzun vadede yeni otopark yatırımlarının azalmasına ve kapasite sorununun büyümesine yol açabilir.

Burada amacımız otopark hizmetlerinin herkes için erişilebilir olmasını göz ardı etmek değil. Fakat fiyat politikaları oluşturulurken işletme maliyetleri, yatırımın geri dönüş süresi, hizmet kalitesi ve yeni kapasite ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir. Sürdürülebilir bir yatırım ortamı oluşmadığında sektörün büyümesi de zorlaşıyor.

Cadde ve sokak üzerindeki park alanlarının bu tabloya etkisi nedir?

Cadde ve sokakların uzun süreli park alanı olarak kullanılması, hem trafik akışını hem de özel otopark yatırımlarını etkiliyor. Yolların bir bölümünün park eden araçlar tarafından işgal edilmesi, ulaşım kapasitesini azaltabiliyor. Geniş kaldırımların olmadığı yerlerde yayaların hareket alanı da daralabiliyor.

Diğer taraftan özel yatırımcılar, kapalı veya açık otopark alanlarına önemli kaynak ayırıyor. Cadde üstü parkın çok düşük ücretlerle sunulması, özel işletmelerin tercih edilmesini ve yatırımların geri dönüşünü zorlaştırabiliyor.

Bu nedenle cadde üstü park, kısa süreli yolcu indirme-bindirme ve uzun süreli park ihtiyacının birbirinden ayrılması gerekiyor. Şehirlerin trafik politikalarıyla otopark politikaları birlikte oluşturulmalı; kamusal alanlar ve özel otoparklar birbirini tamamlayan bir sistem içinde değerlendirilmelidir.

TODER, bu sorunların çözümü için kamu kurumlarıyla nasıl bir çalışma yürütüyor?

Dernek olarak sektörün farklı alanlarında faaliyet gösteren işletmecileri, yatırımcıları ve teknoloji sağlayıcılarını bir araya getiriyoruz. Amacımız, sahada karşılaşılan sorunları ortak bir bakış açısıyla değerlendirmek ve karar vericilere somut öneriler sunmak.

Üyelerimizin sektörde önemli deneyimleri bulunuyor. Otopark işletmeciliği, otomasyon, yazılım ve diğer teknoloji alanlarında uzun yıllardır faaliyet gösteren şirketlerimiz var. Bu birikimi ortak çalışmalarla değerlendirerek sektörün gelişimine katkıda bulunabileceğimizi düşünüyoruz.

Kamu kurumlarıyla yürütülen çalışmaların yanı sıra mevzuatın geliştirilmesi, hizmet standartlarının oluşturulması ve teknolojik entegrasyonun yaygınlaştırılması da önceliklerimiz arasında. İhtiyaç, yalnızca yeni otopark alanları oluşturmak değil; bu alanların doğru işletilmesini, erişilebilir olmasını ve şehir yaşamına katkı sunmasını sağlamak.

Biraz da METCOM’un çalışmalarından söz edebilir misiniz?

METCOM’u 2000 yılında güvenlik teknolojileri alanında kurduk. Zaman içinde güvenlik sistemleri ile otopark yönetiminin birçok ortak noktası olduğunu gördük. Her iki alanda da giriş-çıkışların kontrol edilmesi, verilerin doğru biçimde değerlendirilmesi ve sistemlerin güvenli şekilde yönetilmesi gerekiyor.

Plaka tanıma, kontrollü geçiş ve otopark otomasyonu alanlarında deneyim kazandık. Başlangıçta bariyer, geçiş kontrolü ve kamera sistemleri öne çıkarken zamanla müşterilerin ihtiyacının yalnızca donanım satın almak olmadığını anladık. Araç girişinden çıkışına, ödeme işlemlerinden raporlamaya kadar bütün sürecin bir arada yönetilmesi gerekiyor.

Bugün konut sitelerinden ücretli otoparklara, alışveriş merkezlerinden farklı güvenlik gereksinimleri bulunan tesislere kadar çeşitli alanlarda çözümler sunuyoruz. Otomasyon ve HGS entegrasyonlarıyla otoparkların daha hızlı ve yönetilebilir hâle gelmesine katkıda bulunuyoruz. Doluluk takibi ve yönlendirme sistemleriyle de sürücülerin uygun park alanlarını bulmasını kolaylaştırmayı amaçlıyoruz.

Türkiye genelinde farklı şehirlerde projeler yürütüyoruz. Teknolojik çözümlerimizin yanında satış sonrası destek hizmetini de işimizin önemli bir parçası olarak görüyoruz. Bir sistemin çalışmasında sorun yaşandığında hızlı müdahale etmek, müşterinin faaliyetlerinin kesintiye uğramaması açısından büyük önem taşıyor.

Uzun süreli müşteri ilişkilerinin temelinde de bu yaklaşımın bulunduğuna inanıyorum. Bizim için önemli olan yalnızca bir ürünün kurulması değil, müşterinin ihtiyaç duyduğu sürece sistemin arkasında durabilmek ve güvenilir hizmet sunmak.

Geleceğin otoparkları entegre sistemlerle şekillenecek.

Son olarak, sektörün geleceğine ilişkin beklentilerinizi nasıl özetlersiniz?

Otopark sorununu tek bir uygulamayla veya yalnızca yeni alanlar inşa ederek çözmek mümkün değil. Mevzuat, yatırım, işletmecilik, teknoloji ve kullanıcı alışkanlıklarının birlikte ele alınması gerekiyor.

Öncelikle otopark hizmetlerinde standartların güçlendirilmesi, mevcut kapasitenin daha verimli kullanılması ve yeni yatırımların önünün açılması önemli. Bunun yanında dijital sistemlerin birbiriyle entegre çalışması, kullanıcıların otopark bilgilerine kolayca ulaşabilmesi ve ödeme süreçlerinin hızlandırılması gerekiyor.

TODER olarak sektörün ortak ihtiyaçlarını gündeme taşımayı ve kamu kurumlarıyla iş birliği içinde çözüm geliştirmeyi sürdüreceğiz. Hedefimiz, hem işletmeciler hem yatırımcılar hem de kullanıcılar açısından daha verimli, güvenilir ve sürdürülebilir bir otopark ekosisteminin oluşmasına katkıda bulunmak.

Otopark, şehir yaşamının göz ardı edilemeyecek bir parçası. Bu alanı doğru planlayıp teknolojiyle desteklediğimizde yalnızca park sorununa değil, trafik ve şehirlerin yaşam kalitesine ilişkin daha geniş sorunlara da katkı sağlayabiliriz.