Belli zaman aralıklarıyla yapacağımız swot analizleriyle, kendimizi olduğumuzdan çok güçlü, çok güçsüz ya da olmak istediğimiz gibi değil, tam olarak öz kişiliğimizi ve özelliklerimizi görebileceğiz. Zayıf yanlarımızla yüzleşip güçlendirme çabasına gireceğiz.
Swot analizden sonra, insanın kendi kullanma kılavuzunu elde etmesinin ikinci adımı, temel psikoloji eğitimidir.
“*Psikoloji, insan davranışlarının oluşum biçimini ve nedenlerini, içinde bulunulan ortam ve koşullara göre anlamaya çalışan, bilimsel çabaya verilen addır.
Peki, psikoloji ne işe yarar;
-İnsanlarda görülen normal ve normal dışı davranışları; düşünme, öğrenme, duygu ve heyecan gibi insanın psikolojik süreçlerini inceler.
– İleri derecede davranış bozukluklarının tanı ve tedavisine yönelik çalışmalarda bulunur. Hafif uyum sorunlarının çözümlenmesine yönelik danışmanlık yapar.
– Genel olarak psikolojik gereksinimleri ve sorunları saptar. Çözüm yollarını araştırır.
– Bireylerin mesleki uyumlarının, kişiler arası iletişim becerilerinin geliştirilmesine çalışır.”
İnsanın kullanma kılavuzu olan psikoloji hakkında, insanların davranışlarını yöneten birkaç örnek verebilirim;
“*Avrupa, psikoloji biliminden hayatın her alanında yararlanır. Bizde ise bu mühim bilim dalından ve uzmanlarından bırakın hayatın her alanında yararlanmayı daha doğru düzgün hastanelerde bile istifade edilmez. Mesela toplum boşanma türü ailevi; bunalım, cinnet, cinayet türü bireysel; uyuşturucu, suç çeteleri gibi sosyal; velhasıl kökeni bir biçimde psikososyal sorunlardan adeta kırılır. Ancak onlar hastanelerde büyük ölçüde -IQ’ su gün gibi açık kişilere zekâ testi yapmakla meşgul edilir. Onu da ancak sertifika veya belge almışlarsa şayet!
İnsan sadece doku, organ ve hücrelerden oluşmuş salt biyolojik bir organizma değildir. O aynı zamanda psikososyal bir varlıktır. İnsanlara bilgi eksenli, iç görü ve farkındalık kazandırma odaklı, yani koruyucu ve destekleyici, hatta çözümleyici nitelikli danışmanlık hizmeti sunması gerekir.
Psikoloji fenerini nereye tutarsanız orada unutulmuş ve fark edilememiş bambaşka şeyler görebilirsiniz.
Psikoloji biliminin hayata katkı örnekleri;
Renkli sayfalar okuma alışkanlığını zayıflatır;
Gazete ve dergilerdeki çok renklilik okuma alışkanlığına zarar verir. Daktiloda devamlı iki parmakla yazmaya alışan birinin, on parmakla yazmada daha fazla zorlanması misali, renkli kâğıt üzerinde okumaya alışan beyin, hiç resim bulunmayan düz bir sayfada okuma alışkanlığı kazanmakta zorlanır. Alışkanlık kazanma sürecinde zorlanmak, kısa sürede bıkmaya usanmaya, usanma ise daha yolun başında ya okumaktan vazgeçmeye ya da çok az okumaya yol açar. Böylece toplumda az okuyan bir çevre oluşur.
İnsanda merak, haz alma ve öğrenme duygusu tabiidir. Ayrıca sık yapılan her iş doğası gereği alışkanlık oluşturur. Ancak bu iki bilimsel gerçeğe rağmen, çocukluk yılları boyunca, öyle veya böyle birçok kitap okunduğu halde bu iş neden alışkanlığa dönüşmez? Niçin okulu bitiren kişilerin tamamına yakını kitabı da üniformalarıyla birlikte bir kenara atarlar? Tespitlerime göre anaokulu ya da ilköğretim çağı çocuk kitaplarındaki baskın ve renkli resimler, ileriki yıllarda renksiz ve resimsiz sayfalara dönüştüğünde, okuma da zorlaştırıcı bir işlev olarak görülür. Ve bu uygulama, kitabın içeriğine verilen ilgi ile içerikten alınan hazzı düşürmektedir. Bunun sonunda kitap okumaya ilişkin motivasyon zaman içinde söz konusu alışkanlığın devamını mümkün kılmayacaktır. ”
Bizler temel psikoloji bilimi okuyarak, temel davranış nedenlerini öğrendiğimizde zihinsel ve duygusal açıdan gelişiriz. Böylece sosyal ve psikolojik sorunların üstesinden gelebiliriz. Ayrıca bu gelişim, sosyal hayatta diğerlerinin tutumlarının nedenlerini ve davranışlarının sonuçlarını bilmemizi sağlar.
Çalıştığımız iş sahasındaki başarı, o sahadaki teknik bilgileri öğrenmeye ve bu bilgileri kullanma becerisine bağlıdır. Fakat başarıdan daha çok, doğru ve uygun davranışlara önem verir, psikoloji. Takım içerisinde koordineli çalışmak, uyum ve o işletmeye entegre olmak gibi. Bu yüzden bu bilim dalı öncelikle insanın bilinçli davranışlar gösterebilmesi, kendisini ve insanları tanıması, temel arzu ve istekleri öğrenmesi üzerinde durur. Böylece kişi önce kendini tanır ve yanlışlarıyla yüzleşir. Farkındalığı gelişen insan, ön yargılarını terk ederek, her zaman yanılıyor olabileceğini, yanlış rehber edinebileceğini ve daha iyi seçimler yapabileceğini anlar. Yani kendisini, diğerlerini ve hayat şartlarını tanıyarak, isteklerini gerçeklerle karşılaştırır. Aksi halde, gelişmeden hem kendi sorunlarımızın hem de yapacağımız işlerin üstesinden gelemeyiz.
Öğrenilen psikoloji, iş ve davranış bilgileri ile kişi çevresinden gördüğü hatalı davranışları model almayacak, faydalı insanları model ve rehber edinecektir. Böyle bir bakış açısı ile diyebilirim ki, yaşlı insan tecrübeli insan değildir. Tecrübeli insan okuyan, eğitim alan, başkalarının ve kendi hatalarını gören, bunlardan ders çıkaran insandır.
Doğru örnek alacağımız kişiler bizi daha iyi bir insan olma yolunda ilerletecektir. Fakat her insan, hayatın her alanında bize örnek olamaz. Anneannem alçakgönüllülükte bana bir örnekti, Irmak Sert yöneticilikte, eşim çocuklara gösterdiği ilgi ve şefkatte, arkadaşım Mustafa Sunar güvenilirlikte bana bir örnektir.
E Kablo Elektrik Proje Satış Yöneticisi – Hakan Hündür